Ni Khat Ni Ni Ahcun...

Lite, nangmah lo hawl in sukso ka vak.  Lo hmu ding bang in ka um asinan hmuh ding na um lo. Lo be ding bang in ka um theu nan khui ah na um ti ka thei lo. Zan ka it tikah na mithmai le na um tu daan ding pawl ka ruat theu asinan ka lo hmu dah fawn lo. Lengdawh dang pawl ka tawn caan ah nangmah ah ka ruat hai theu asinan nangmah bang in in biak dah fawn lo.  

Ka mit ka sin caan ah na hmuihmel fiangten a lang theu fawn, ka mit ka meng sal tikah na hlo sal theu. “Dreaming” an timi a si maw….? Asilo. Ka thinlung ah a lang theu ko.  A caan le I be theu ko si. Na samthlai remte tla ka hmu, ni ih a kah engmi daidaw fim banga na mitmeng. Na hmursensi khuai ih an tlan theumi pangpar ti bang in…

Na thinlung sangka na mit cun ka lo duh in ti hmansehla van dum sung ih ka hawlmi Lite na si lo ahcun ka hrangah mithli fortertu men a si ding. Ka lo hmuh caan ah rei in biak dah fawn lo. Ka lo tawn caan ah sim thiam lo in ka um theu fawn. Ka tuar bang tuar ve aw la “U ziang in sim duh” in ti ding nan. Val dang bang in ka simmi bia hin na lungthin a pem thei fawn lo….

“Ka lo duhdawt” timi lo duhdawtnak tongfang dang a um lai maw..?Ka lo duhdawt ka timi na zum thei lo tikah um daan ding ka thiam nawnlo. Na hmai ah nunnak tiang liam in duhdawtnak thu rel ka duh nan caan reilote sung na thinphang ding ka ruat ngam lo…

Veihnih khat cu dung let her in I ko kirsal dingah ka ruat nan in ko lo. Vei hnihkhat cu ka thinlung in sut ding ah ka ruat nan in sut lo. Vei hnihkhat cu “U na mit hmai a hlim lo” tin I sut ding ka duh nan in sut dah fawn lo. Veihnihkhat cu ziangmi na ruat in ti ding ah ka duh nan in ti dah fawn lo. Vei hnih khat cu na thinlung tak i sim dingah ka ruat theu nan thu dang I relpi theu.

Lo sim sawn ding in ka tum theu nan ka sim suak thiam fawnlo. Mitmai hlimte i biak tikah na lungthin thu in sim ding ah ka ruat asinan na simsuak dah fawn lo. Litei, mi pkhat ih lungthin tuarnak theihpi awla ka lungawi tin I tlan san siang dahlo ding nan si…

Ka lo duhdawt I ti aw la, ziangtin ka um ding…ziangtin ka zum thei cuang ding, kei cun ka phu lo na duhdawtnak. Asinan ka lo hawlnak le ka lo tawn tum nak kum (20) leng a ti zo. Na duhdawtnak ai ih a sunglawi ka ti sawnmi cu na kiang ih phu lo di te ih rak leng hi a si. Ka lo duhdawt ve si I ti siang hlah aw, ka ruat thiam lo ding. Na duhdawtnak kha ka dilmi bik a si lo.

Asinan dunglet hawi ih I zoh kirsal caan a thlen tikah mang aw, Ka nunnak zate men hman siloin simthiamlomi duhdawtnak thawn na kiangah na hawiher le na rimthaw thei duh ih ka um caan…Ka lo duhdawt ve si I ti ding hngak ih ka um lai caan ih sim duh lo in na um caan ih ka thinlung mithli...thinlung sopar te ih midang na va biak caan ih ka thinhar zia...Ka lo duhdawt ti simnak caan nei lo in na kiang ih ka to men theu caan pawl…

Lite, lo co lo ding ti thei cing in sokhaw, na awnmawi le na thuhla ngai in ka vahvai rero. In hnihsan men ding ti thei cing in sokhaw, “Ka lo ngai tuk” ka lo ti theu. In zumcuang lo ding ti thei cing in sokhaw a tapmi lungthin ka lo hlan. Caan reilote sungtal na hna thlam ah caam ve ding duh in leitlun ih a thlumbikmi awkam hmang in thute lo sim hman nungla hlapi ih val tha dang pawl ih awkam in ngai sawn men fawn…

Lite, veikhat ten in zoh kirsal aw…thuk pin thu ruat aw la…keimah ai ih lo duhdawttu tla tampi na tawng ko ding…keimah ai ih lo care tu tla na tawng men ding asinan keimah ai ih na ruang ih tuartu an um lo ding ti cu in theihpi ve aw…

Mitthli

Mithli timi cu tidai bangin a luang thei nan, tidai bangin hal mi a riam thei lo. Hal mi riam lam siloin mithli cu a al. Asinan, vei thawng khat tong suak mi aicun  mithli for khat, a formi te in thu a rel fiang sawn.

Leitlun kan pal veten kan tap ih leitlun kan suahsan zawngah mi dangin, in tah lala hin leiltun hi umnak a tlak lo ti in siamfiang. 

Kan duh na poh in mithli a for thei lo. Mithli tla dingih kan tuahawk hman ah harsatnak le mangbangnak kan ruah ih kan feeling hnu lawngah kan mithli a for thei lai fang a si. Zuknung cangthiam pawl khal olaiten an tap kan ti theu nan, tap dingin ziang an ruat timi kan rak thei lo. Mithli a tlak cin hi cu a tawp khawk kan thleng tinak a si.

Mifim thiam pawl cun “Mithli hi mi bumnak tabik” an ti hnge hnge. Ziang ruangah tile, mithli ih a thupitnak an theih fel ruangah a si. Asile, Zo ih mithli na tla ter zo. Na nu le pa mithli na tla ter maw, Na u nau maw, na ngaihzawng ih mithli na tla ter pang maw…? A tlunih kan ngaimi na siar zo, mithli hi a men men in a for thei lo.

Mithli veikhat a for zo hnu a kirsal thei fawn lo. Mi pakhat khat a mithli kan for ter pang ahcun kan parah cuhnak ih naa in a thleng ding a si. Kan feeling an dang aw cio. Lolam te ih kan ruahmi mi dang hrang ahcun a rak lolam lo theu. Mithli fornak dingtlak ih kan ruahlomi ah mithli a rak for thei.

Leitlun mi raltha le lungruh Hitler le Napoleon pawl khal in mithli cu an neh lo. Leitlun mi aa bik hman khin a rualpi  mithli for a hmuh tikah lungawi in a hni san thei lo. Mifim hrang ahcun ziangtluk a naa ding. Mai duhmi fala in ka lo duh ti na thei lo maw….? “Hi tluk ka lo duhmi hi…tiih mithli a biangno te ah luang phah cingte in, in tansan hram hlah aw” an ti tikah zo in a tansan ngam ding.

Mithli hi thinlung ih thupeknak ihsi for thei fang a si. Amah te cun a for dahlo. A lenglam ihsi riahsiatnak,ningnatnak a thleng tik lawngah thinlung in thu a pek ih cutin a luangliam theu. Thinlung ih ruahmi cu mithmai ah a lang thei, cui ruahmi cu mithli a for hlan ah awka in a suak, awka ih a tlin nawnlo hnuah ah mithli ah cangin a for theu; mithli cu a netnak ih thureltu a si. 

Ziangtik caan ah mithli a rak for theu…?

Kan sim fiang thei nawnlo hnu ah…

Kan theithiam nawn lo hnu ah…

Thin naa tuk tikah….

Tuar thiam nawnlo tikah…

Ninghang tuk tikah…

Lungawi tuk tikah….

Lung phang tuk tikah…

Ningtih tuk tikah…

Sirawk tuk tikah…

Tongkam ih a daih nawnlo tikah…

(Mithli hi, a um taktakmi a si, a for caan teah a for; ninghang dingin tuah hram hlah)

            2009/01/31

Nemten'

* Mi va sawisel hlah, va mawhthluk hlah, va zuarthlai hramhlah, mi thin natnak a si kha.   

* Thinlung tak rori ih mi va lawm, mi va fak hi thapeknak pakhat a si. Kan ni kan Laimi hin lawmawk tawn hi kan tlaksam deuh lai abang…?   

* Mi pakhat ih thinlung duhzawg va relpi khi ziangtluk a nuam! Mi tampi in kan mai phurzawng le tuizawng lawnglawng mi ngai paihlo ding khawp tiang kan relpi theu hi arak tha lo.   

* Mai thu lawnglawng duh, mi thu sim le rel zianghman ih a siarlotu si a tha lo. Mi an sim rel mi pawl kan phur lo leh kan ngai paihlo mi a va si hman ah kan zawkzet ding le kan nautat ding a si lo. Mi dang ruahnak va ngaisangtu si a tha.   

* Mah leh mah ngaisang aw loin, midang ngaisang sawn bangih tlanleng hi a thupi. Mirang pawl nun khi, cathiam sangsang in anmah aiih niam ordinary an timi pawlih thu relmi pawl khi mitthep lo lawlaw in an zoh kerker khi…mi dang va upat hi a thupi tuk.   

* Mi pakhat in a ruahnak arel tikah, thaten kan rak cohlang ding a mawi, ziangvek ruahnak a va si hman ah, ngaisang emem ih kan rak um ding a tha. A ruahnak kha a sual a va si hman ah “Hei na ruahdaaan asual, “Na ti sual rori” tivek ih mi va ti atha lo.   

* Mi zo khalin, tiaw ter leh uar aw, mi duhaw hi kan duhlo. Curuangah mizo vek kan va biak tikah, nelcia nawn vekin, mithmai soparten kan va biak thawk a tha, tahthiamnak ah mirang pawl ih mizia khi zohthim a tlak nawn in ka thei, ziangah tile, an mithmai a pan thei ringring an mah pawl cun “smiling face” an ti ih hnisiam si te ih mi biak cu kan zir a tha.   

* Leitlun hi fimnak ah a thangso ih mi pakha ih a cangsualnak le a tisual mi kan hmu tikah, frank nawnin na tuahsual tin direct in simlo in, indirect ih kan sim ding a tha, mifim cun ol aiten an theithiam theu ko. Kan fim ih kan ruahawk vekin midang khalin an ruat aw ve.   

*A fial ih fial lo in a dil ih mi thil kan dil tikah lung a awi theu!   

*Faknak aw hi kan duhlo kan ti theu nan, thinlung sungte ahcun a cam theu ko!   

* Mi mualphonak kan rel hlan ah kan mai mualphonak rel lawk sehla, ngai a nuam sawn ding!  

Nemten kan biak aw ke...?..Nemten...nemten...ka thin naa tum si...nemten...nemten....

Nemten i sim aw...NEMTEN......

Positive Thinking

 2009/01/26

Minung kan bangawk lozia cu, thil a thazawngih a thlirthiamtu kan rak um vekin a se zawng hlirih thil a thlirtu kan rak um.

Tahthimnakah, Thukamhlun ih Joshua ih a thlah mi thlingthlatu pawl ih ramtiam anva thlingthlak vekin, Africa ram ah sumdawnnnak lam ah ziang an bang timi zoh phah dingin, but zuar pahnih cu thlah an si.

An rualvah hnih cun Africa ramih an hmuhtawn mi pawl cu a bangaw ko nan, an report peknak ahcun an thu rel daan cu a bangaw lo ta riai:-

Pakhat sawntu in a se zawngin “Ai ai!, Africa ram ah bazaar khal a um lo, zohman in but khal an hruh lo, a lei lamlam cu ziangah in lei ding?” tin a sim.

 Arualpa pakhat sawn cun, “Africa ramah caan tha tak ka va hmang, ka um sungah kha cun, zohman in but an ra lei hrihlo” tin a sim.

Lungawinak

Lungawinak timi hi a lenglam thilah a umlo, thinlung sungah a um. Lungawinak cu kan neih mi sumsaw le thilri parah a umlo ih  a cangvai rero mi kan thinlung thuruahnak sawn ah a um. 

* Riahsia dingih thu kan ruah tikah kan riah a sia ih lungawi dingih thu kan ruah tikah lungawinak ding kan hmu. Thinlung ihsin lungawinak a suak.

A liam rero lai mi caan tluk ih ui um dang thil a um pang  maw? A liam rero laimi caan in liannak a phur ih farahnak khal a phur ve! Zianghman na tuah lo khal le caan cu a feh kelten a feh ret ro.

* Mitcaw pa te cu lamzin lilai ah to in “ka mit a caw, in zangfah uh” timi catar le paisa khawnnak khengte kengin ato, zohman in an bawm duhlo. Fala nute in a catar mi cu hitin a thlengsak “Tuini hi ni eng mawi, sunglawi zet mi  asi. Sihmansehla kei cun ka hmu  ve thei lo” cutikah a paisa khawnak khengte khat in paisa a ngah. 

Pangper mawite pawl an thi 

Thuanthu khal a cem 

Hla mawi mawi khal an cuai 

Kan “man” theu mi thil khal kan hngilh 

Ziangkim hi cem lam a pan!  

            Asinan…. 

Nangmah vekih, I duhsaktu…

Mi nautat loih, sim te mi sim thiamtu…

Tangdawr te I zawi-e thei tu….

Ka lamzin I sial saktu…I duhdawt tak tak tu cu ka thinlung sungte ah na cam ringring…

2009/01/26

A Ziam Thei Mi Duhdawtnak

5-01-09:

Duhdawtnak taktak cu a danglam zetmi thil a si tiih ruattu na rak si maw? Duhdawtnak taktak timi hi a um lo tin mifimthiam pawl cun an phuang ta riai aw. Duhdawtnak biazai tampi a rak ngantu le duhdawtnak lamih a rak atcihvetu Shakespeare cun “Duhdawtnak cun ramri a nei; tuar theicin khal a nei” tiih a rak sim lai ahcun a zumlotu an tam sawn nan, caan a herliam vivo ih thudik a rak simzia a lang vivo tin New York, Stony Brook University tlawngta pawl cun an phuang. Caan a liam vivo cun, ngaizawnawk pekte lai ih duhdawtawk vek cun a duhdawtawk theihlo a si ti khal in an hmusuak bet.

Hi tlawngta pawl cun duhdawtnak lamah zingzawinak nasa tak in an neih nak ahcun nupa neiaw pekte le kum reipi a rak um tlang zo mi nupa pawl thusuhnak an nei ih an hmuhsuakmi cu nupa 10 lakkah pakhat vial in an duhdawtawk pekte ih an duhdawtawk bangin an neihawk hnu kum 20 khal ah an duhdawtawk thu a rel.

Nupa sinak ih ken telmi nuamnak a phunphun khal ihkhun tlun ah hmang tlang hman ningla a hlan ih an duhdawt pekte vek cu a si thei nawnlo tin an sim. Cuvekih duhdawtnak reh vivo pawl cu Mirang pawl cun (swans mate for life) tin an ko hnge hnge. Hivekih thil a cang reromi hi zum duhlo hmang sehla a taktak a si fawn tin psychologist Arthur Aron cun a rel ve. Hi hi, thluak lam ihsi cangvai mi thil a si vekin 21 um tlang zo pawl cun an nupa nunhlimnak lam ah siseh hawmthawhnak an nei.

Duhdawtawk pekte ih duhdawtawknak bangin duhdawtawk duh hman sehla minung thluak in a pe suak theilo tin an rel. Kei hi zan khat thilthu ah thi hruaki ningla, ziangtin ka rual le pi pawl in ka ruak thlunah ka thuhla an rel ding ti mi ka ruat ih ka it that thei nawnlo.  Keimah hi fel le tawk ti aw zetin ka um theu si khaw, ka rual le pi pawl in teh ziangtin in rak ruat ve ding. Tha ka rak ti mi kha, an hrangah a rak thalo men thei, ka duhmi kha an rak duhlo men ding si khaw, cun an huat ding ka zumlo ih ka rak tongmi pawl kha an rak hua men thei si khaw aw…

Asile, tangdawr ten maw ka um thlang ding. Asilole, ka tuahtuannaknak ah ngam huaizet in maw ka um vivo sawn ding. Rual le pi pawl lo ih mahte um leh a cang theimi thil a si fawn lo! Nun daan in zirh theitu an um ding maw?  Ruahnak a tam ter sinsin.

Mipa Pawl Ih Duhmi Fala Then Khat

Fala mawi

Khawm le puipun ni khua khalih tonak hmaisabik tlar ih a to tu fala fel, a mi biak a hawiher ah sawisel ding um lo duh nungte a simi fala, mikip duhdawtnawk thawi a zawi e theitu fala, a hmur sen dengdi te a mit fiang kerki te mengih thianghlim te ih mi a zohtu fala cu tlangval pawl lawng siloin putar pawl hman in an hmuh tikah tlangval ah an ruat aw sal pang theu.

Fala hmelthat ih tlunah hni siamso te mi an biak cun tlangval pawl cun an tuar hrimhrim lo. An biakmi tlangval an duhlo mi arak si hman ah hni siamso te ih an biak ruangah tlangval thenkhat cun “In duh” tin an rakruat ih I love you an ti pang tum theu. 

Fala zei an duh

Tlangval fel taktak thenkhat cu mi tuai deuh an timi vek pawl, pa lemlo an si tlangpi. Cui pawl cu lengleh/nuthlawi pawl in an kai tang theu. Ziang ruangah tile, mipa an siko nan an pa lemlo ruangah nuthlawi tipan cu mipa tlangval duh zawng an thei thehzo fawn ruangah an duhzawng ding in an um ih an awkam khat hnih ah nuthlawi zuun ah an uai ta theu.

Zei a tul. Niangzak ding a si lo. Zei hi leer a si lo. Leer thawn an kawp aw vekin a lang theu nan leer a si lo. Zei timi cu mi thinlung duhzawng thei ih tuahsuak a si. Curuangah nuthlawi pawl in a tlangpi thu in an thiam. Fala tampi cu leer ti’h kawhphan ruangah an tuah duhlo theu.

Duhdawtnak ih a ken telmi pawl cu hnamawk, pawmawk, kutsih ih lamlen tlang, thunuam reltlang a si. Neihawk hnu ih a ken telmi vet hung cu nupa nunhlimnak ihkhun par ih hman mi a si. Hnamgawknak cu duhdawtnak a langih kan tuah theimi thil pakhat a si. Mirang pawl thu kan zir siloin duhdawtnak tongkam pakhat bangtukih kan hman thei mi; a thianghlimmi thil pakhat a si. Ramsa khal an duhdawtawk tikah an kual tlangih an leak aw theu. Hnamawk a sual lo. Curuangah fala cun hnam awm ding ten a hmur hnihsen a hnih thiam a tul, sen tuk lo ten. A haa khal faiten a rawt ding a si. 

Fala rim thaw

Tlangval thenkhat cun an fala rim thawte an rel ning theilo. Fala pawl in rim thaw te an kengtel theu ih cucu, an tinsen si ah maw, an taksa parih an thuhmi, an sam kholhnak sampul, perfume an kahmi tivel pawl tla cu an rak si theu. Curuangah tlangval thenkhat cun “Mawite, na rim vek ka thei ih ka lo ngai tuk” ti tla in an tongsuak theu. 

Thuamhnaw hrukmi

Tlangval thenkhat cun a lian ruangah ka duhdawtlo, a mawinak ruangah ka duhdawtlo, a thuamhnaw ken thiam ruangah ka duhdawtlo an ti theu nan, fala pakhat thuamhnaw a mah thawi a milaw zetmi te a ken thiam ahcun ziangtluk a mawi, tlangval pawl in zohlo vekin an um ko nan a thupten an rak thlir theu. Mai thuamhnaw hruk kaih theithiamih mawi zetih a cei aw thiamtu cu tlangval cun an uar si ko.

Awkam thlumte an duh

Tlangval zovek khalin awkam thlumte an fala hnen ihsi theih an duh. Awkam thlumte an hmang lo cingkhal in an duh thotho; awkam thlum an hman sinsin ahcun an tiral theh zikte theu. Tlangval an thlah zawngih “Ra leng theu aw la” timi awkam te tla, an duh tuk. Cun awrawl mawi a um lala, cuvek tla cu an uar tuk lawlaw. An tongkam hman daan khal ah ‘Ka duh lo’ ti siloin ‘ka duh lo deuh e’ tivek ih a hmang thiamtu fala cu an uar deuh bik. 

Leer deuk vek khi

Tlangval thenkhat cu fala leer deuh an duh. Leer ti tikah leer za zohzoh siloin tong paih deuh le ziangtik khal ih hlim hmel a kengtu, thinheng ti khal nei lemlo pawl khi an si. Cun, tawngpa namnuai theihlo asinan frank ve deuh fala pawl khi tlangval thenkhat cun an uar lala thung. Leer tak vekih a taktak ih leer lemlo tivek pawl. 

Tongtam lo; ziazai maw

Fala tong tam zelzel cu nupi tlaklo timen lawng siloin fala tlangval lai ih kawp ding khal ah an duhlo. Cu aicun malte a tongtu fala, zaidam te a um thiamtu, a tongkam duhdawtnak le zangfahnak ih a khat tu fala khi an uar deuh sawn. Khawm lai le puipun nikhua khal ih kuva ei ih a tu le tu leng suak leuhleuh pawl cu an zoh paihlo. 

A tak tak hrangah

Tlangval fim taktak pawl cun fala an duh u luk zet. Caan reilote sung lawng timi thinlungput an nei velo. An nu le pa u le nau mifel an si maw, timi tiang an zingzawi paih ih caan reipi mi an zoh kual lawk. Ziang ruangah tile, nupi dingah mi an duh taktak ruangah a si. Tlangval leer pawl vek ih veikhat ihpi le thinlung kuaiter men ding ah siloin kumkua hrang ding cun an u luk a si. Cuvek khal cu fala in a rak theihthiampi atul.

This Is Not Love

Zo vek a si mi rintlak, mi rinum na ti mi pawl? Duhdawtnnak ah rinsantlak taktak na tawng dah maw…? Nang le kei hi a kau zetmi leitlun ah kan rak lengtlang, duhmi na nei, huatmi khal na ral nei ko!

Asile thusuhnak pakhat ka tuah ding duhdawtnak ah na thinlung a kuai dah maw, Falat tlangvalnak ah thin kekkuai in voiziat caan na rak hmang dah. Na tlangvalpa ih a lo piat ruangah veiziat na mithli a rak fawr; tu ah hmaisawnglo ten in sim ngam maw?

Na mitthli hnulsak daan ka thiam. Mawite! ka thusim mi I ngai aw leitlun ah hin rinsan tlak taktak tlangval an um ko nan mi malte an si. Tlangval leer pawl in a thianghlim mi na thinlung an lo siatter theh ding ka phang.

Tlangval leer pawl cu an fehnak ih kipah leh an tawn mi kip fala pawl hnen ah olten ka lo duh dawt (I love you) an ti vivo; an ti theh ah an hngilh cih, an taan, an tlansan cih, an piat cih vivo. Cu cu, veikhat nuamnak duh ruangah le an taksa, thinlung diriamnak ah an tuah timi na thei lo. Tlangval leer pawl cun fala paziat ka sahthei timi le paziat ka ihpi thei timi an zuam aw timi khal na thei lo.

Hi tlangval leer pawl in zovek fala tha le fel khal an hlah lo so khaw. An tawn tawn an tawng. An tongkam cu khuaitizu bangin a thlum. An mitmeng cu vankau arsi bangin a tleu sersi ve ko. An hmel thatzia cu Hlawn Dawh Thang vek an si. Asinan maw! Mikei tlangval an si. An ruang cu Mang Hau bangin a tha.

An duhnak ahcun Sim Thli Hran Thang le Ai Thang Vel an si ko. A taktak le mi duh taktak bangin an pum an pe aw. An zangfah neihzia cu Samaritan pa bang kha an si ve ko. An zaidam zet fawn. 

A thenkhat le phei cu kawhhran lam le khawtlang le hna tuannak ah khal a pe aw zetmi an rak si fawn. Felzet bangin an lang theu. Mi tlawn khal an thiam ih a zawl in mi an zawl aa theu. A huat, ih huat theilo ding in mi an biak thiam. Ngilnei zet bangin mi an bia. Thinheng thiamlo bangin an um. Huatmi zianghman neilo bangin an cangthiam. An tirsian zia cu sianlomi zianghman neilo bangin an kut a rang. 

Asinan hivek ih an umnak san cu an ralphaw, Mirang tong cun (drama) men lawng a si. A taktak a silo. Hivek ih an mi bumnak pawl hi fala thenkhat in an rak tuarlo ih ka lo duhdawt ve (I love you too) an ti pang theu. A pawi ngai ngai.Nupi ding taktak ah a lo duhlo ti le na theilo. A hmelthatnak in a lo zawl aa nak ruangah ka lo duhdawt ve na rak ti. Ka lo duhdawt ve na ti veten thihnak thlankhur sangka ka ong ti kha na rak theilo.

A hmelthatnak le a zaidamnak, a ngilneihnak, a zuun pawl cu na hrangah tihnungza a si tile na rak theithiam dah fawn lo. Ka lo duhve na ti pang ahcun a pawituk ding. Ka lo duhdawt ve na ti ahcun a hmaisabik ah kiss a lo dil ding. Na duhlo hman ah a lo kiss ding. 

Na duh lo, a ngah nawnlo, ka lo duhve na ti zo. Na duhve ahcun a kiss khal na duh ding a tul thlang. Cutikah a lo hnam (kiss) vial a diriam nawnlo ding. Zohman ih an lo thamsak dahlo mi na pasal taktak dinghman ih a tham hrihlo mi le a tham sianglo zetmi na pawhte var hnem mite cu a lo thamsak ding. Tlamgval leer pa ih hna tuan cu a hlawhltling vivo thlang ti nak a si cu! Kha, a lo kiss zo. Na pawhte a tham zo.

Tu ziang a tuah thlang ding na thei maw? A thupi zetmi a hnatuan a thawk thlang ding ruangah a theitawk a suah a cu thlang. Danglam zet in a cang thlang ding ti na thei lo. 

Amah sawn in e.g. “Hniangte, I duh taktak maw, I duh taktak lo? a lo ti thlang ding. I bum hlah aw, na pasal ding ah I duh taktak lo ding” a lo ti sawn thlang ding. Cutikah nang in a taktak ah na rak ruat dingih “U Thangte ka lo duh taktak si” na ti ve thlang ding. Ti lo a theihlo, a thangsung ah na um zo. Cuti cun theicing thei cing cun a lo bumnak a mit cu na zoh dingih a lo bum ti na thei ko ding nan, ti ngaihnak a um nawnlo. A hmuihmel na zoh tikah na duhzawng valpa a rak si ngelcel fawn ding. Tlannak ding lamzin a har tuk thlang.

Nang cu fala dangvek na rak silo men thei, na pasal hrang lawngih rinum te ih a um duhtu tla na rak si ding. Pasal pakhat vial neih a duhtu na rak si ding. Thenawk hnuaihni a duhlo tu tla na rak si sawn ding. 

Fala virgin malte lawng an um lai ah nang cu fala virgin rak um sun tla na si ding. Fala felte, duh um zet, duhdawtnak lam ih theihnak a neilo zetmi fala thiangte tla na rak si ding. Cuvek ih fala duhnungte cu ziangtin veikhat nuamnak ah na thianhlimnak le na rinumnak pawl siattheh ding cu na siang aw ding. Khai tlangval leer pa hrang ahcun kiss, sex hman tlang tivek cu thil pangai ah a ruat theh zo. Asinan na hrang ahcun a ruat hman na rak ruat dah lemlo mi a si. A lo duhlo tu pa tang ahcun ziangtin na um duh ding. Veikhat vial nuamnak a lo tuahpi tu pa hnen ahcun ziangtin na ngam rei thei ding. Vei khat a lo try ih a phi na pek tikah I duhzo nan ka duhlo tiih a lo relmen ding na duh ding maw?

Tlangval leer pawl cu an daan a dang! Duhmi neilo bangin an um. Leer lo rengten an um. Nemzet bang in an um. Tangdawr tuk bangin an um. Asinan cuang pawl cu mi bumknak lawng a si. Tlangval leer pawl in an lo ihpi ngahlo hman ah na thinlung ti buai an duh thotho. An lo try ding an lo ngah a sile cu an lo tlansan thotho ding. Lo duhzet bangin an um ringring ding. Nangmah lo khal mi tampi cuvek in an rak tuah. 

Nangmah ka lo duh a lo ti lai ah mi dang siar cawklo duhmi a nei zo. A kiss ngahmi tla an um. A ihpi ngahmi tla an um, cun an thinlung a kuaiter ih tlun ah an mitthli a for termi tla tampi an um. Cuvek karlak ah nang a lo sah ve ti kha thei aw. A um ngaihnak theihlo ah a lo siatsuah tum ti na theih a tul. Na ruah ding pakhat cu na pasal taktak ding hrang ahcun a sunglawi zetmi na si. Asinan a ni tlangval leer pa hrang ahcun a rualpi lakah fala cumi zat ka ihpi, cumi zat ka kiss thei, cumi zat ka ttapter tiih a lo sim dingmi men ah lo duh zet bang in a lo thlun ti na thei fiang ih, na hrill thiam a tul a si. 

Ani hrang ahcun a lo ihpi ngah le cu a hlawktling, a lo ihpi ngahlo le cu a zin a si. A lo sah ih “ka lo duh” na ti pang le cu na nunnak a siat a si. Nunau paziat ka itpi, pa ziat ka kiss thei ti vek a rel caan ah a lo rel ding ih cumi lawng siloin nunau paziat ka tapter thei timi ah a lo rel ter ve ding. Nangmah vek virgin hrangah tla cun hi tlangval leer pawl hi theihtiam a tul thlang a si. Duhdawtnak taktak cu a daan a dang. Na aa zet a va si hman ah na theithiam ko ding. Cuvek lo ih a hmel that ruangih mi na va duhdawt men vivo ahcun nunsual pisirh a si zo. 

Tlangval leer pawl cu an mizia theihthiam a har lemlo. A lulu in a lang theu ko. Asinan fala leer pawl ve thung cun tlangval zeilo cu an rak duhloih tlangval zeizet pawl cu an leer zet ti thei cingin an kawp vivo. Cuang pawl fala cu fala pitling an si thei lo. 

--------------( Ruahnak le a thleng taktak mi lawrkhawm mi a si)--------------------

Duat!

Duatte in ngaithiam hram aw..? Maw! Zangfahten, zingtikah khan na thin naa ter dingin ka rak tong aw…? Duatte ziang na ruat, ziangah nem hnialhni ten na um, kei ka tuarlo so khaw…aipuangte na um lai caan ahkhan kei ziangtluk ka lungawi kha ruatsal aw, na sam rim hmui le na hmur tleu sersi te ka hnim ih ka lo pawm lai caan te…kan mit le mit a tawngawk lai kha…kan thu reltum mi te a bang awk lai caan…kan hni ih kan zohawk lai kha…

Maw…maw…Duatte in sim aw, ziangtin ka um ding….zangfahten, Please…..

Na lungthin duhzawngten veikhat te tal ka tongsal thei lo ding maw….?

Hitin na um ih na aipung lo le cu thuro pawl tla an ai duhloih ruah surding bangin van pawl a thim so khaw,,,,thli hraang daan pawl tla nuamlo theh si….

Khatin na um le kei nuam awk lo pi…..

Na lungawi lai hlan lo na kiangah ka to ding!

Na Mawi

Khawi lam in na ra? Nangbang rak um thiam maw! Mi dang in an lo hmuve ko ding nan, kei bang in tuarhai maw? Na mit, na mit ka zoh ngamlo, ziangah zingpit ni engthleu mawi ih a kah thleumi daifim bangin I zoh? Na mitmu khin thutinkim in sim. Karak ruatsual pang ding ti ka phang. Na kiangah lo be dingin ka ding. Hlavangin na biang note ka zoh…thil na ei phah, na mawi sinsin.

Midang na biak ka lo hmu. Na biakmi pa kha ziangtin na rak thei, ziangtlukin nan rak kawm aw timi thu ka lo sutduh tuk nan, veikhat te hman ka lo biak dah ve fawn lo. Ka thinlung cun thu tampi a lo sut rero. Na sam thleumawi tlai thliahthli cun na mit malte ten a khuh phah rero, na hei phialphah, ka thinlung zaten le ka ruahnak zaten, ka lo zoh timi in thei awla, santlailopa lam cu na rak hawive ding nan. 

Aw! Ka lo zahtuk…nangmahte na to caan ah ka lo biak ding ka ti nan. Na duhzawng val zovek an siding timi ka ruat. Na duhzawng le na mit la ding zawng in um ka tum…veikhat te, I rak zohve asinan midangvek thotho ah in ruat, a thupte a lo duhdawttu le na ziazai mawite ruangih a thizik valpa ka si I thei awla, ka u ka lungawi, ziangah hi tluk na rak tuarmi ka rak theihlo, i ngaithiam aw…keikhal santlailote so khaw ka si, I ngaisangtu cu zovek khal ka ngaisang ve nati dingih lungawinak mithli a for ve ding nan.

A lo cawmtheilotu, le na thinnuam ih a loret theilotu tla ka rak si men thei nan kei bangin valdangin lo ruat hen maw! Umhar, ttah le riahsia ti um lo na mithmai te hi midang cun an theithiam ding maw? An lo theilo, na duhumnak te le na engno te…khi lengdawh nute khi cu aw, in duhsehla, rawl ei hman a tul ding maw…? Tiih sunzan ka ruahmi nute, in thei dahlo, kei cu a thupten a lo ruattu ka si….na kiang naite ah ka um theu….in ko aw, zoh ngamle ngamlo in ka lo zoh ding, a sinan in ngainep pang hlah aw….ka lo duhtuk ruangah mi aa bangin ka tha acem theh ding…a sinan ka lungthin sungih ka lo duhnak le ka lo uarnak pawl cu na hmu theilo.

Ihthah Na Khop Maw?

Zan var hna a tuantu na si pang maw? Zan tlaipi tiang a meng ih zinglam tlaipi hnu ih a tho theutu na si pang maw? Ihthah khawp lo hi damlonak ih tawthawknak a si. Mi tampi cun ei in thatte kan ei ahcun zanvar khal hna tuan khal sehla taksa in a tuar lo an ti.

Culai ah tuahmi mumal nei lemlo ih zanvar tongnak men ih caan rak hmang, mengsuak zikzik khal an um ih bet ah zanvar te computer hmai ih ca ngan khal an um ih, ihthah caan le thawh caan a bangaw lo nasa.

Mifim thiam thenkhat pawl cun zan nazi 10:30 hlan ih, ihthat in zing nazi 5:30 ih thawh hi hardamnak hrangah a tha a si an ti. Cumi a zumloih caan bikhiah nei hranpa lo ih duh caan caan ih it, duh caan caan ih tho khal an rak um thotho. Ih that kan khawplo tikah damlo lam kan pang timi cu mi tamsawn in kan thei. Nauhak te pawl khal khawpte an ih thah tikah um an tul nawnlo, an mah te an ngam. Khawmpte kan ihthahnak ih kan hung thang tikah hlasak kan duh ih leh khal kan hiar theu. Curuangah khawmpte ih cu sivai thabik a si. A hnuai ah ihthah khawp lo ih umtu daan le ihthah khawp ih umtu daan malte tarlan a si.

Khawpte kan ih tikah:-----

Kan dam cak.

Thuruah a dik.

Rawl ei kaa thaw.

Thin a sau.

A thazawng in thlir thiam.

Awka thlum a suak duh.

Hlasak le leh a duh.

Taksa hiarnak a phunphun a suak.

Phurnak a tam.

Taksa piang.

Mit tha a cakter.

Khawpte kan it lo tikah:-----

Damlo tawthawh a si.

Thuruah a diklo.

Rawl ei hiar nawnlo.

Thin tawi vivo.

Thu a ruat sau paihlo.

Awka hrang a suak.

Phurnak a nei mal.

Mit tha mal vivo.

Tawl vivo.

Luak a suak.

Thinharnak a pung.

Nat dandang in mi a fan.

I Zirhtu Ka Saya Pa

 (Ka saya pa-2009)

I rak thawi, I rak thawilo thei ko nan, I thawinak ruangah ka lungzur in thutha ka ruatsuak. Na mithmai ka lo zoh ngamlo theu, ziangah tile na mithmai ah zirding mi hlir a lang. Ka va rak lo hua ta e! Cu cu, ka rak lo theihthiamlo ruangah a si.  Leitlun I thlir tertu ka saya pa nangmah na si. Thuanthu I rak sim. Ka mithli I rak hnulsak. Tha I rak pe. Nun I rak sim. Lamzin dik I khih hmuh. Leitlun ramkip ka fehnak ah mi aa bangih um menlo dingin fimnak le theihnak I rak zirh. 

 Duhsaknak sangpi thawi ca I rak zirh ih I rak thawi lai ahcun, duhdawtnak neilo pa, zangfahnak neilo pa, mi thawi lawnglawng a ruat tu saya aa tin ka lo mawhthluk theu. Ka rak lo theithiamlo. Asinan I thawi I vuak lengah, a thupten ka thinlung na rak taat hrim a rak si. Zir duhnak thinlung I neiter, theih duhnak thinlung I neiter. Fimnak I hawlter. Sangsin, caksin dingin thinlung I pe. Zirnak ih a cem theilo thu khal I rak sim. 

Maw! Ka saya pa, I rak zirhnak ruangah ziang ka thiam ti lo sim ding, ka va hngakhlap em! Zangfahnak I neiter. Mah ai’h upa I tihzah ter. Mi nautatnak thinlung I neiter lo. Mi hmuhsuam lo ding in, in zirh. Mai hrang lawng ruatlo in, mi hrangkhal ah nung ding in, tha I rak pe. Ka saya pa cu tuini tiang nun I simtu a si. A tongkam ka thinlung ih a cam mi a va tam lai ve! Lamzin pial lo dingih nun I simtu ka saya pa. Ziangtluk in mifim, leitlun ti linglet thiam khal vasi ningla, nang ka saya pa ka lo upat ringring ding. Ka nunnak I tuah tha tu. ­Ka saya pa.

Biakinn Sung Ih Fala

Biakinn sung ah a si. Thlemnak a si lo ding. Pathian hnen khal ah ka dil theu. Ka tawng hrih ding ka zum lo nan si. Tlangval ti na na cu a hlu khawn zawng ah fala lam malten ka melh phah deuh. Mi thar a si, a khawm veikhatnak a si ti ka fiang cih. Kan mit a tawng aw vukvi. Ka mit ka la loh li, a rak la lohli ve ko ding ka zum.

Cei law!!….hi hi thlemnak maw si…a va mak ve….kha vek ih fala mawi cu e…pasal a nei hrih pei maw…nei lo ding kum 18 mite a bang…tlangval cu a nei ko ding…sinan, ka try sin rengreng pei maw….Aaa…aaa si lo ka be ngam lo ding….nuam teten si ko ual….rinlopin ram dang ah si maw asilole a tlung pang le ziang tin ka tuah ding….(ka thinlung ih ka ruahmi a si cu).

Ka zohsal ciah I rak zoh sal ve. Ka mit ka la kir sal lala…ka zoh lala I zoh lala…kei mah si lo ka kiangkap, mi dang a zoh si ding tin, ka kiang ih um zo si pei a zoh tin ka zoh rero nan nu pi nu le putar deuh lo an um fawn lo. Ziang mi phun ti ka ruat lo…a mawi tuk ti vial ka thinlung ah a um…a tu cun keimah I zoh ti ka theifiang….

Pathian in, in pek a si taktak pei maw aw????….amah vek nupi ka neih ahcun ai! um daan ding ka thiam zik lo ka duh tuk…a ziaza tla ka thei lo nan, duhdawtnak in ziangkim a tuam theh an timi hi a va dik ve aw. Ziangvek a si khal le ka duh ko…fala hminsia zet le sual zet a si hman ah mithli thawn ka duhnak thu ka hlan ko ding. 

Ka thuhla a ruat ve pei maw ti ka ruat….asinak a thuhla ka ruat tam sawn in ka thei…Sermon tupa cu ka zoh ko nan…ka thinlung cun khami nute a zoh rero ko…keivek mi daite hrang ahcun harsa zetmi thil a si ti cu keimah vial in ka thei fawn…mi dang sim sehla, na pa lo tuk mai duhmi tla cu be hluahlo hmen in ti ding…mai duhmi ziangtluk in biak a har timi in ruahpi lo…

Ziang a si khal le, thih le thih a si ding…ka cibai ngah tum ding…asinan a kiang ih a rualpi pawl in ziangtin in ruat pei…kan kawhhran ih mi dai te ih um, khi vek in fala a cibai ngam cuh, tin in rel pei maw…in rel khal le a mawi e mai…hmin siat khal a pawi lo ding…si lo….ka hmin a se dah lo ih fala pakhat ruangih hmin siat cu a tha lo ding…

Kan kawhhran ah reipi a um ding a si ih Pathian rem ruah kan si ah tla cun kan be aw vivo ko ding si…aa aa si lo, caan tha timi hi vei hnih a kirsal lo…kum 20 ka kim zo si si, zo hman in, in dem lo ding…tlangval lai ahcun fala cu biak daan si si…si lo ve!…ni dang ah fala ka biak dah tuk ual lo, tui ni bul in ti ding si si…

Chairman pa cun “Kan zaten kan hlawkpi ding ka zum” tin bannak lam a naih thu a rel sepso. Sermon ziang hman ka rak thei lo a si cu…Thil dang a um lo….Nunnemte ih kut ka kai ding….zo a si tite tal cu ka thei tum ding….khawm tiah hi e….sangka ah kan tawt aw thei tuk fawn, ka be man pei aw…Amen ti veten ka va pan cih a tul ding… 

“Kan Bawipai thatnak le pawlkom umpi nak cu nan zate tlun ah um caamcin hramseh” Amen….hui ha..huiha…Ziangtin ha aw, ka biak hmaisabik daan ding…. “Na dam maw….kei Mangte ka si, na thlennak a rei maw?…ka va ti ding…na va leer hmel ve tin a thinlung ten in rak ti le ziang tin ka tuah ding….

Nunnemte umnak lam cu ka pan ko…ka ke kar a rih zia cu leile van hnuk vek khi a si ko… a tonak ka naih deuhdeuh, ka khurh zia cu nikhat sung toruah tuar bang khi ka si…ka thin cu phu dup…phu dup…phudup…a ti rero…ka tong a khur tuk pei maw ti ka ruat phah…mipa to nak le nu nau to nak a hla aw lemlo nan thu tampi ka ruat man….

Thin khur phah te cun ka vun cibai…ka hmin ka sim…in sim lo in hnihsan men…a rualnu in ra aw…kan suak lohli ding a ti…a hni phah ten cun, kan suak lawk ding maw tivek deuh in a mit in I sim in ka thei…..

Nunnemte hmaizarh ah na ra khawmsal pei maw?……

Cherry

Cherry na mang lai maw? “Ka lo duhdawt” ka lo ti ih, hni phah te i zoh lai caan kha. Na na hni ih ka lungawi tuk kha. Asinan vei hnihnak ahcun na mithmai a nuam nawnlo. A vei thumnak ‘ka lo duhdawt’ ka ti ahcun na thin nuam nawnlo in, in zoh. “U Mangte nang lo bang in, cuvek lamlam in suh, nau le zoh in in zoh ah ka rak ruat theu men si. In ngaithiam aw, na thin nuam lo zet ding nan kei cu duhdawtmi dang ka nei in ti lai ah ziangtin ka um ding i zum?

Leitlun ah mualphobik le vansebik in ka ruat aw. Ka ruahnak zaten a cem in ka thei aw. Ka hrangah thil ziangkim hi a cem theh in ka thei. Asinan ka kiang ah ka lungphan sianglo in na ding ziarzi ka lo hmu. Ka kiang ih na um sung ahcun ka leitlun “paradise” a cem lo tin “feh aw, thin nuam lo in um hlah, khua ka rak tlai deuh ngai si. Ka lo uarnak cu a rei tuk zo nan, cuvek ih duhmi dang na nei ding ti ka rak zumlo ruangah a si tuini tiang ka lo duhdawt ti ka lo sim lo nak” ti ih ka lo sim lai ahkhan ka thinlung sung ih “iceberg” a ti ral rero.

Ka mang ringring, “U Mangte, thinhar in um hlah aw. Mi thate na si ih na duhmi na tawng tuk lai ding. Nangvek mifel cun fala thatha na tawng ding. Kei cu ka sinak hi zianghman lo a si ruangah a si pasal neih ka ti lohli nak. A si, na thin naa zet ding. Kan rak thei aw tlai deuh si. Ka milai pa thawn le ziangkim kan rel feh theh zo fawn si. A tuar zia na thiam pei cu!

Asinan U Mangte zangfah ka lo dil duhmi cu hivek ih ka tong ruangah le hivek ih na dinhmun a thlen ruangah biak lo in, in um san siang hlah aw. Na hrang thla ka cam ve ding. Kan rualpitha sinak a hlo thei dahlo ding. Ka lo seherh tuk cia. Cun ziang maw ti vekih kan neih awk ni tivek khal ah rualpi tha kan si fawn si; aipuangte ih na lang ding ka duh so khaw, cu cu zangfah ka lo dil rori a si. 

U Mangte ka lo rinsan ringring kha, ka lo upat ka lo ti theu kha. Ka lo upatnak le ka lo rinsannak cu pasal ka neih ruangah a hlo cuang lo ding. Ka hrangah na kel ringring ding khal ka zum. Nu nau pakhat men ka si ih ka hmailam caan saupi ah ziang ka cang ding ti ka thei fawn lo. Pasal neih hi ka hrang thil tha in ka thei. Curuangah ka hrangah rualpi tha taktak na si ringring ding ka duh a si. 

UMangte na tap maw…? In zoh hnih aw…na lu tung hnik aw…

UMangte ziangah kha tin na um…mi pa na si lo maw…..

UMangte ka tong na thei maw…hitin um hlah aw, ka thin a nuam lo so khaw…

Maw!….U Mangte, ka lo sim ding na hrang ah leitlun a cem hrihlo so khaw….

Keimah ai ih mi mawi mawi le mi thatha an ra suak lai ding…cui caan ahcun kei vek men tla cu a man hman i mang nawnlo ding so khaw. Tui caan ahcun tuar  har zet bang in na ruat aw ding nan a rei vivo ding ih in hngilh mai ding so khaw. Kan mah pahnih hlan ah mi tamp in hivek hi an rak tuar ko so khaw. Si ko lo maw…?

U Mangte ziangmi bik na ruat ih hi tin na um…ka thi ding le si fawn lo…in duhsak lo maw…Ka sinak na thei ve theh ko ual. Nu le pa thate ka nei fawn lo. Ka u le nau in in zoh tha thei fawnlo ahcun ziangmi hril ding ka nei. Pasal neih hi ka hrang ih thil tha bik a si tin in ruahpi ve lo maw? Hi tluk ka lo rinsan. Ka thuthup tiang ka lo sim. In duhsak lo maw…maw?

Maw! U Mangte ziang ah nangmah in teh hi tluk in duhmi a hlan ah veikhat te hman “Ka lo duh” ti in sim lo? Ziangtin in duh ti ka rak thei thei ve ding. Ruat hmen…fala pakhat ka si. Ka sinak ka kaih hnget a tul ve si. Ow!…aa…( Mangte a um thiam nawnlo).

Cherry ngai aw. Nitin nan inn ah ka ra. Ka thei tawk ih ka tuah theimi na hrangah ka tuah. Na parah ruahsannak tampi ka rak ret. Ka harsatnak hmuahhmuah tlansan in na hrangah ka pum ka pe aw theh. Sim tlak lo te a si ko nan. Na hrang ah tin ziangkim ka tuah. Ziang kim ka ti mi hi na hrangah tin hlawk emem in ka thei aw. Ka lo duhdawt ti sim tul lo in ka mit men le ka um tu daan in in kai ding ah ka rak ruat ve pang a si. In ngaithiam aw. Khua ka tlai deuh…

Cherry na ti bang in thin nuam lo in um hlah aw. Thin nuam lo in ka lo tuah lo ding. Asinan ka lo sim duhmi cu ka mit pahnih khua hmu lo bang in ka um a tu ah. Ka thinlung khui ah a um ti khal ka thei aw nawn lo. Na hmin le na mithmai vial ka hmu in ka thei. Letlun ih mi santlailobik ih ka ruahawknak in zohman in in run theitu ding an um nawnlo ding ti cu ka lo sim ta ding.

Ni ni khat ni ni ahcun ka lo duhdawtnak na thei lai ko ding. Na thei lo a va si hman ah keimah vek ih a lo duhdawttu an um a si le kei cun ka lo lungawipi. Asinan ka lo duhdawt taktak a si.

Cherry thil dang ah ruat hlah aw…hi ka um nak hmun in I fehsan aw…hi tin ka to men ding kei cu…zangfahten in feh san ko aw.

Lo hngilh ka tumlo. Lo fehsan ka tum lo. Asinan ka mit in khua a hmu nawn lo.

Cherry thin nuamlo in um hlah aw, nan neihawknak puai khal ah ka ra ding….ka hnen ihsin feh ko aw…

A Thupte Mi Leer!!!

“Nang cu fala hmuahhmuah duh tuk bangin na biak hai theu ih duhmi taktak le na nei fawnlo. Mawite thawn nan kawmawk pek khacu nan rak duhaw taktak ah kan ruat lawk nan…Parte khatluk ruangraitha le fel an timi le na duh cuang fawnlo. Hnemte tla kha cu tlangval dang in an sah rero lai mi so khaw! A sahtupawl duhlo in nangmah sawn a lo uar deuh an ti. Na duh taktak fawnlo. Mi khalin an lo rel so khaw.  A lo hua deuhtu pawl tla cun ‘fala hmuahhmuah fel takin a biak hai theu ih “par ting lawr” a si kha’ an lo ti. Mithen cun ‘a fim tuk mikip thaten a rualpi bang in a kawm theh’ an lo ti thung. Nangmah le hruaitu na si fawnih an lo rel thei nasa. Na thuhla an relmi Parte thawn kan thei ning tuk zo. 

Hey! Mangte thu kan lo sut ding. Fala na nei lo taktak maw…., a thupten neihmi teh na nei maw, kan rualpipawlin an lo hope thei tak so khaw. Kan rualnu Tialte kha na thei maw? a pa cu Saya tuan kha! A mawi tak so khaw, mi felte a si kha. Parte thawn Tialte kan lo lungkim pi tak.  Amah in le a lo hua lemlo fawn ih asinan na duhlo pang khalle, tlangvaldang in an sak rero ko a pawi lemlo mai. Hitin ngaihzawng taktak neiloin vak rero men aw, na sirawk leh ding siko. Kha tin fala kip biak rero awla luck tak vekin na um sung ah na rak tar ding. Minung hin luck caan te kan nei so khaw maw! 

‘mipa le nunau nuamnak an tuah tlang tikah mipa cun an taksa hiarnak diriamnak lawng ah an tuah theu ih nunaupawl cun duhdawtnak thawn an tuah theu’ Na luck lai caan na hmanthiamlo le cu na siraw tak lai ding. Si lo pakhat, Parte…Mangte hi zoh hnik kum (30) kim ih nupi nei tumpawl a sive men ding ee! Tutiang duhmi taktak a neilo ih, a flirt…a flirt…ai ai ‘par ting lawr’ na si hi! Mipa kum (30) an lan hi cun a ol nawnlo so khaw maw! Kan ni falapawl khal kum (28) kan lan cun hope ding kan nei mal ve.  

Kum (30) na lan ahcu tui vangcung fala tlukih tleirawlte mawi pawl hin an lo tih ding, an lo upat ding ih pasal dingah anlo duh nawnlo ding. Leengtar an lo ti ding. Na va len khalle ‘thupawimawh um maw’ an rak lo ti ding. Thlacam na vak maw an rak lo ti ding. Na fel em fawn, pastor ah an lo ruat ding. Na upa fawn ding ih falapawl cun a tih in an lo tih ding…ha…ha…ha…. 

Kan ni falapawl khal kum (18) kan si lai hi kan parmawi lai fang a si, cun pasal kan neih ih fa pakhat kan neih hrawng (25) tikah veikhat kan par sal. A neitabik par caan cu kum (30) kimzik zawng ah a si. Kum (30) kan kim ih kan tawn cuanglo ahcun….ka tawn pohpoh ti a tul thlang si ko”…Mangte a hni nasa, an kiang ih to lakphak inpawl in an zoh theh. “Kha, dimten, tong uh napin kan hni lo ding kan mahvial kan si lo hi” ti’n” Mangte in a ti. 

Nunau ih a rualpi thabik Hniangte le Parte cun Mangte cu an sawh nasa. “Ngai hnih na fel aw ter tak ih hivek tlangval fel tak cu maw, fala sualtak an nei duh so khaw. Cun, na thei maw Cungte kha?..a nih tla kha tlangval fel tuk a si. An veng ih fala pawlin an phu lo an ti celce lai ah nu thlawi (lengleh) fa pahnih nei zo so khaw, a neih men …ha…ha.., nang cu nuthlawi emsai cu na nei lo cek kei cu ti aw…ha… “Ai! Nan roh tuk ee” Parte, Lante an timi kha na thei maw, khawlu lamih um kha, ‘aw! Aw! Aw!’ kha kha a zei tak an ti so khaw, UMangte kan sah ter pei,…a tongkam no diangdo te thawn “Na dam maw” “ra leng theu hmen” tiih a lo ti le cu na celhlo ding, na ti ral theh men ding…. 

Mangte, ngai hnih mipa pawl cu nan leer tuk, fala mawi tuk nan duh, mawi tuk hman nan duh tawk hrihlo, zei tak nan ti bet. Zei tak hman nan duh tawk hrihlo lai, a ruangrai mawi nawn nan hei ti bet, tlangval duhham luar pawl betbet tla cun…cumi kha mi..an ti bet lai…aiai torh dingci nan si lo ee! Mangte khal in “Fala pawl khal cuvek nan si ve ko cuh” a rak ti ve. Cun maw, hua  hlahla, tlangval leer lo vekih um, daite um pawl cu a thupten an khimi an ti so khaw…ha.., a thupten na leer ve tak men ding ee nang men hi! Haa..ha… “Aaa, nan over tuk eee” cu vek lawmlam! 

Parte in “Hey, Mangte tuizing ka Thuthangca pakhat siar mi cu maw “Sexy” thu lam deuh a si ih cunah cun ‘mipa le nunau nuamnak an tuah tlang tikah mipa cun an taksa hiarnak diriamnak lawng ah an tuah theu ih nunaupawl cun duhdawtnak thawn an tuah theu’ timi ca ka siar ngah. A sullam na theithiam maw? nangpa hi! Mipa cu nan duhham tuk, nan mai hrang hlawknak lawng nan ruat tuk…ziangkim ah. Nunau le mipa thu rel tinten nunau cu kan sung ringring. Curuangah kan rualnu Susan ih hlasakmi vek kan si ko kan ni nunaupawl cu a sungtu kan si…mipa cu a hlawktu nan si pei cu…a leertu nan si!. 

UMangte nang cu respect na duhtak ti, upat hlehle na duh tuk fawn, fala in khavek kan paihlo pi, fala cun maw mipa zuzu te an duh. Zuzu ti teh na thei maw? na fel tukih na theilo men ding mipa simple te tinak a si cu. Na theihve ding pakhat leh cu maw, fala duhtuk bang ih na biak ruangah na duh theh cuanglo bangin tha zet ih a lo zohtu le lo betupawl khan an lo duh thehve cuanglo ding ti thei aw. Nagnmahvial leitlun ah um bang in na rak ruat aw pang ding i! Na thei maw, fel aw ter pate… 

Nang hi pastor si na tum deuh hmang ee, fala pawlin pastor tuan ding an nei duh lo so khaw. Fala pawl cu kan simple ve tuk, ti aw ter tak kan duhlo. Thupi fun tuk bang in. VIP aw ter takpawl kha kan fih, a fih in kan fih. Na hmel le tha fawn ih simple ten um men aw, na fel tuk pang le cu pastor ding ah an lo ruat ding. Nunau cu controlnak kut tang ah kan um paih ve lo so khaw. Ruat aw, duhtuk bangih a lo biaktupawl khan an lo duh thehlo men ding. Nang cu hruaitu pakhat le cathiam pakhat na si ruangah an lo upat men tla a rak si men thei. Cuti kan lo ti ruangah lungphang tuk hlah la,…na zinnkhung ciam ding ih…sizung feh kan paih lo maw. 

Aw, Hniangte kan cawl thlang ding. Mi fel pa te hi tongve thlangseh, par tin lawr pate, lucky man pate, mi duh aw pate hi…kha na aa theh zo bang, mipa na si kha, na cawng theh si ding aa. Khah! Khua a vang zo, sun lai so khaw, tho aw tho aw..ha..ha..ha..” 

“Aw, sile ka lo sim ve ding. Ngaihzawng cu ka tleirawl pekte lai ah veikhat ka rak nei dah. Asinan tik cu caan herdanglam ruangah kan rak thenaw ti’n a tawi zawng in. Mipa hi nan leer in ti ih a dik nasa. Asinan mipa zaten an leer theh lo ti kha thei uh la, cun nunau khal mifel nan um rualrual in mifello nan um ve ti thei lala uh. A dum a um le a rang a rak um ti kha cu, nan tong tam tam thawn nan thei ko lo pei maw…(Hniangte le Parte an hni nasa). Ngaihzawng cu ka nei ve so khaw, darling nan timi cu! Nan thei duh maw? Ala!, uhuh! Zo si, kan theihmi a si maw, a mawi maw, a hmel tha maw, kan mah lam mi maw, hei hei, sim zang aw…. 

Ok,.. thaisun le aw: 

February 5, 2010

The Black Death

The Black Death timi cu rapthlak thihnak tin a ol zawngin kan hmang ding. Black death hi leitlun thilmak rapthlak lak ih pakhat a si. Pupa sansin leh middle Age san lai ahkan nasazetin a rak thleng. Asia ram ah mi a million lai an rak thi.

Italian thuanthubu Pakhat cun “Hi hi leitun cemnak a si” ti tingin a rak ngan hnge hnge.

Cui The Black Death hrisia/pulhnat rapthlak zet cu 1347 ah khan Europe tlang tlun le Asia ramkip ah rakp thlak za in a rak thleng. Cui pulhnat hrisia cun Mongol ralkap pawlih doawknak hmun Crimea (Russia thlanglam ram) ta cu nasa zetin a nuai. Cui tum ih thi pawl ruuang cu Italian ram kiang ah an phum; cutin Italian pawl Genon ih an kir tikah cui natnak cu an keng tel ta. 

Cui hrisia (The Black Death) cu minung taksa ah a uihli bang in a um. Zawhte le zinghnam pawl khal in an tuar ve. Mi pakhat cui natnak ih a kaih ngah tikah a dam suak dahlo. An taksa a bol ih a thling ih cutin nikhat thil thu ah an thi. Cucu The Black Deat a si. Cui san ih doctor pawl khal in The Black Death natnak a suah daan an thei lo ih a damlo pawl khal a ziing dam ding an rak thiamlo.

Christian tampi cun Pathian hremnak pakhat a sitin an ruat ih lamzin ah thinghnah thawn sualsir aw in lamzawhnak an nei. Ram tampi ah hi The Black Death natnak a thleng ih China le Scandinavia pawlin an tuar hleice. Mitampi cun hiang khawpi an suahsan nan an fehnak ih kip ah The Black Death natnak cun a thlun vivo ruangah an thi thotho. 

Curuangah hiangsan lai ah million (2) European mi then thum ih then (1) lai cu an rak thi. Cui ram le hmun cu tuini tiang hmuh ban ah a um ih ram cing ah a cang, thlaleer bangin zianghman a nung thei nawnlo. Ram car ah an cang. Hi san ih mifim um sun pawl le puithiam fim pawl khal a tam sawn an rak thi.

England ram ih phungki (m0nks) le nunau serhthiamhlim pawl tampi an rak thi tel. Cui hleiah Archbishop (3) kumkhat sungah an thi. Hi The Black Death ruangah leitlun ah paamnak reipi a thleng. Kum 1358 ahkhan France ram ahcun siah pawl a kai theh ih misual pawl tiang an suahphah. Cutin Peasants Revolt a suakih England cu Wat Tyler in 1381 ah a rak hruai.

Rak Ngol Lo Sehla A Tha Sawn Nan!

Ka nu in ka nau aruun deuh sawn ruangah ka ngol. Ngolnak cu a tlaklo lawlaw. Vansiat le malmak ah arsa kan ei zaan a rak si ngelcel. Ka thinlungte cun ‘ka ngol sual men ding ee’, ka tiaw rero.

Ngol zozo cu ka ti aw ve! Ka nu in awkam nemten, “Ukte rawl ra ei aw, zan le na rilrawng ding” in ti. Ka pa khalin, “Si ee, Ukte ra aw, na nu cu tawngpa kawk ih mi kawk a hmang theu, keimah ka lo theithiam; a lo duhdawt tuk ruangah sokhaw, rak ra aw” in ti. Ka lungzur. Ka tap sur. Dim nawn in ka tap thawk.

Betbet ah ka u khalin “ka Nu cu na strict tuk luarkai, a tullomi tiang mi na kawk theu” a rak ti betbet. Cu ti’h in run ruangah ka lungzur tuk. Ik..ik..ik..huh, huh! Ka tap, ka ningnaa lawlaw. Ka u pa le ka pa in, in rak tan lo sehla cu ka ngollan lo men ding nan. Lai lam khawte ti pan cu arsa le voksa ei a harzet fawn, kumkhat veikhat thil thlengmi a si ti ka thei.

Ka ngol in runtu le runlotu an um ruangah ka ningnaa tuk inn leng ah ka suak. Kaiten ka lan zik zawngah ka pa in Ukte ti si nawnlo in “Uk Lian” tin I ko. Aiha!…cu lala, mitu ah I run si khawh, tu a awkam hraang lala, ka pa theutheu…rak ngollo men taak ding… “Ra lut sal, rawl ra ei” ti a si thlang…kei khal thawi le vuak ka tih ve nawnlo…ngol cengmang tin “Ka paih lo, ka ei nawnlo ding” ka au ve.

Lut kirsal duh nawnlo in kan inn leng pharkawm ihsin ka zoh hai. Hlapi cu ka tlan ngam ve lo…taktaktecun, ka siaraw lawlaw. Daiten ngol loin rak ei niahno men pohsehla cu zianghman thubuai a umlo ding nan…kei cu ka nauhak ihsin ngol hmang pawl ka rak si rengreng. "Liante, arsa a titte, na ei lo tuk tampi in ei aw…a thing pang ding, ei theh ding. zohman kan hlahlo pei…khah khah…ei theh uh, arsa hlir nan ei theitawkin ei uh…rawlngol tivekpawl hrang ah hmehret daan asilo…kha, Khah! Tampi in ei uh, kan ei theh theilo pang le a hlawn khal kan hlawn sawn ding” tiin ka nu in a ti.

Veikhatte ka pa cun i lem sehla ka ei sal ding nan…asilohman ah ni dang vekin ka nu in ka kut in, I ra hruai sehla ka ei ding nan. Ka rinsanmi le ka ngol tumtah vekin thil a feh thei nawnlo ruangah ka ngol sual lawlaw si ko. Rawl khawh ah a thupte, in retmi arsa hlei a um pei maw ti hawlah tappi lam ah ka her rero si ko. Ngol hi cu a sung tuk ee!

Ziangkim ah a ngoltupawl an sung ringring ti I fiang ter nasa. Mi va thik khal, a thiktu an harsa sawn. Mi va huat khal a huatu in an tuar sawn. Culawngsiloin hnatuanpi rualpipawl lungkim mi parih hawizawnglo takih rak lungkimlotu va sikhal ngol hnak hman ih thil thalo a si bet. Curuangah ziangkim kan tuahnak ah va ngoltu, va phirsittu, va lungkimlotu hi cu mah le mah hremawk a si ih hleiah mi huat an hlawh hnu ah sirawknak kham tlang ah an ding ringring tinak a si.

Umhar phen ah….

Nui' Thupitzia Hi Aw!

NUI THUPITNAK

Ziang a si Nu…?

In hringtu, hnawi in fawhtu, rawl in fahtu, tong in zirhtu, feh in zirhtu le pitling in duhsak ih thlacamnak thawi in kilkhawitu cu “Nu” a si.

Nui sunlawizia

“Nu” timi tongfang cun mi lung a tizurih thu tampi a khihhmuh bet. Nu neilo pawl theih ih nu ti, thu rel hi nui tansan zo mi pawl hrang ahcun a ningnat thlak zet. Nu cun damlo caan ah maw!! Kafa hniangte na tuar aiah keimah in tuar sawn thei sehla ka va duh ha ee!!!

Tiin an duhdawtnak aw nemte thawn mi an awi. Tongnak ih “Nu thlum pa al” an tivekin kan nu hnenah zual kan ko tam sawn. Inn kan thlen veten kan hlam theumi cu “Ka nu teh” ti hi a si. Nu cu zo cio khalin kan ngaina. Mirang pawl tla cun an tongah Mother-Language an tiih an suahnak ram hmin ah Mother-land ti tiang in an ko.

George Hebert in “Nu tha pakhat cu zirhtirtu Za thawn a bangrep aw a ti. Leitlun mifim, cathiam hminthang pawl an thansonak san le an hminthannak san an suh tikah ka “Nu” ruangah, hitivek dinhmun ka thleng an ti. Nu tha an rel theu mi Monica cu a fate a duhdawt zetmi Augustin in a thu ngailo in leitlun nuamcennak ah a caan a hmang.

A nu Monica cun, cat bang lovin mitthli thawn a hrangah thla a cam ring ring cutikah Pathian in a thlacamnak a sangih a fapa cun Rom 13:13 a siar ih a piangthar ta riai. Cutikah ka nui thlacamnak ruangah a si ti a thei ih a nu lungawi thu sim dingin an khua Africa ah a tlung sihmansehla athlen-ni cu a nui ruak ni a rak si.

Augustin um ngaihnak theilo beidong cun “Ka nu rak thei fel sehla cu a hlan khuapiin Pathian ka rak thangthat ve ding nan, “Nu” in peleh hnik uh an mah hmang in lei tlun ka ti dang lam ding a ti. John Newton “zuri hmangpa” anti ruangah a nu ningna zetin hmun a phiah le pakaan a khawlh phahin John Newton hrangah a thla a cam.

Cutikah a piangtharih John Newton zuri hmangpa an ti theu mi pa cu a nui thlacamnak ruangah John Newton Pathian thu simm thiam pa tiah an ko sal. Culawng hman silovin Pathian thu thangtha simthiam dang pawl hotu tiangah a cangta. Curuangah Nu cu mi hmuah hmuah hrangah an sunglawi in an thupi!!!

Nu a tul zia hi

Torrey cun, “nu diktak si tlukih hnazah kai nunau hrangah a umlo” a ti. Nu ti men hman ah mi, a hnem diaido ih Nu sihi mi a hleice cuang hrang khal a si. Leitlun ih cawlman dah lo ih a thuptei hnatuan-buai ringring pawl cu nu hi, an si. An buaizia cu sim theih ding rual a silo, inn leng pawl biak a tul.

Fate rawl fah atul, rawlsuan tul a phunphun tuah in an cawl man dahlo. Asinan cuvekih hna harsa leh zai cu “Nu” cun olsam ten atuah fel thluh thei. Curuang nu cun Nurse, Doctot, Pasror, Zirtirtu, Inspector, Adviser, Home minister, Officer tvp A zaten an cem theh.

Nu cu zohman in an ruai ciamco dahlo nan, amai inn sungsang ah missionary hna khal nasazet in a tuan, zingpit ihsin zanlam ni tlak tiang cawl men lo in hna a tuan, Nu hminthang zet Mother-Teresa khalin “thlacam aicun bawmtu ih kut a duh um sawn deuh” a ti.

Nuam tete ih a thangso minu pawl cun hotu hna an tuan ih miih tihzah khal an hlawh. India ram ih Hospital hminthang pawl a din suaktu pawl khal nu pawl an si.

Judah pawl tla cun nu hi an ngaisang hleice. Pathian hi hmun zakip ih a um lo ruangah nu pawl hi in kil khawitu dingah a tuah an ti hnge hnge. Rualvah hnih te Erminio le Chapin cun “Nu timi a um sungah cun leitlun ah tihmi kan nei lo ding” an ti ih betah nui duhdawtnak hi ziangtik hmanah kan simfiang thei dah lo ding an ti bet fawn.

Napoleon thu an sut ih French ram in ziangha a tul mi bik tin an ti? Anni cun “French ram in thil dang hmuah hmuah hnak cun “Nu” hi a tul bikmi a si” a ti. Curuangah lei ram caar ih van ruah ti thiang a tul bangin nu hi kan khua le kan ram a that theinak dingah kan tul ve a si. Nu a pawimawh zia hi simfiang a va har em !!!

A neitabik ah…

Nu hamtha cu ziangtluk a inn-sang, a khawpi hrangah a sunglawi ding! Bible ah nu hleice-cuang kan hmu, cui pawl cu Sari, Rebeki, Ruth, Hani, Abigail, Mary (Jesuh nu) pawl an si. Hiang pawl ruangah an khualipi, nun an ti nuam ih bakah an mipi an thanso ti kan thei.

India Independent an ngahnak saan an suh tik ah “nu pawl ruangah”a si ti in hotu pawl le mipi pawlin an phuang. Nu ih mizia cu tangdor ih ti niapni tei um a si ruangah caan tampi cu thil nasa zet le tha zet hman phuangsuak le tuah ngamlo ih an um theu. Sihmansehla nu ih thupitzia le tangkai zia cu phuan le rel hman tul lo in a mahte a lang sal suak sal theu.

Spurgeon in, ka nu in ka kut kai tahrat in “Van cung um kan pa” ti in zirh lo sehla Pathian a um le um lo hman ka thei lo ding a ti. Cuvek thotho in Anna Jerves in a nui duhdawtnak cu hlu a ti emem ih, amai nu lo khal a duhdawt theh ih Mother’s Day timi tiang dintu le tuahsuaktu ah a cang. George Washington khal ziangruangah U.S. President dinhmun tiang na thleng thei ti ih thu an suh tikah Nu tha tak ka nei sisi tin hnangam zetin a sawn hai.

Curuangah kan nu le ti lungawi hi kan lei ba a si. Nui duhdawtnak a thei lo pawl khalin thei fiang kan tum kei uh. Ka lei Pathian ka “Nu” na nunsimnak le na thlacamnak ka hrang thlifim dai zerzo te bangin ka hnen a ra thleng. Kan nu mitthli tlatertu maw an hna ngam ter tu so kan si.

Nui hla fing tawite

Ka nauhak laiah zo in I cawi?

Tongthiam loin zo in i paw?

Ka dam lo ah zan in men

Ka ei ding in pe theu

Rual pawl daan in zirh

Ka hrang thla in cam sak

Aw!!!!!!! Aw!!!!!!!

A sung lawi ka nui duhdawtnak.